Wat niemand je vertelt over leven met tinnitus

Het is 06.00 uur. Mijn wekker gaat. Langzaam word ik wakker van de muziek op mijn telefoon. Een vrolijk liedje. Gelukkig slaap ik de meeste nachten redelijk goed, op een paar uitzonderingen na. Ik sta op en mijn lijf staat meteen aan.

De eerste gedachte die zich aandient is er één die jarenlang mijn dag bepaalde: Hoe luid is mijn tinnitus? Was het geluid hard, dan wist ik: dit wordt geen ontspannen dag. Was het zacht, dan dacht ik: dit kan zomaar een mooie dag worden. Zo begon mijn dag. Niet met ruimte of rust, maar met een check.

Ik en mijn geluid

Tinnitus heeft mijn leven geraakt op een manier die ik vooraf nooit had kunnen bedenken. Niet alleen door het geluid zelf maar door alles wat het in mij losmaakte.

Er zijn periodes geweest waarin ik mij intens eenzaam heb gevoeld. Niet omdat ik alleen was, maar omdat ik iets met mij meedroeg wat niemand kon zien. Ik en mijn geluid.

Tinnitus is moeilijk uit te leggen. Het is een constant aanwezig geluid dat niet weggaat.

En omdat het onzichtbaar is, lijkt het voor de buitenwereld soms mee te vallen.

Maar van binnen kan het alles vullen. Angst, onrust en machteloosheid stapelen zich langzaam op. Mijn leven bestond uit twee hoofdrollen: ik en mijn tinnitus. En het voelde als een strijd.

Wanneer mijn wereld kleiner werd

Ik heb momenten gekend waarop ik het moeilijk vond om thuis te zijn. Juist daar, waar weinig omgevingsgeluiden waren. De stilte voelde niet als rust, maar als ruimte waarin mijn aandacht automatisch naar het geluid ging.

Ik begon me eraan te ergeren. Ik wilde dat het stopte. Ik probeerde het te negeren. En zonder dat ik het doorhad, gaf ik het steeds meer aandacht. Ik luisterde, controleerde, vergeleek. Met als gevolg: het geluid leek harder te worden.

Elke ochtend begon met dezelfde vragen: Hoe hard is het vandaag? Waarom is het anders dan gisteren? Wat heb ik fout gedaan?

Achteraf zie ik wat ik toen nog niet kon voelen: niet het geluid zelf, maar mijn focus, angst en behoefte aan controle maakten het ondraaglijk.

Altijd aan

Elke ochtend stond niet alleen ik op maar ook mijn zenuwstelsel.

Altijd alert. Altijd aan. Mijn lichaam gespannen, alsof ik een jager was in het bos, alleen met een mes, voortdurend op mijn hoede. Het vecht-, vlucht- en bevriezingssysteem stond continu aan. En dat sloopt. Het kost enorm veel energie. Het veroorzaakt stress en een diepe vermoeidheid die je vaak niet meteen herkent. Je staat altijd “aan”, totdat je lichaam uiteindelijk zelf op de rem trapt. Rugpijn, hoofdpijn, niet meer helder kunnen denken.

Signalen van een lichaam dat te lang heeft moeten overleven.

En misschien wel het meest confronterende: door deze constante spanning werd mijn tinnitus vaak nóg luider. Zo belandde ik in een vicieuze cirkel.

Misschien herken jij dit?

Keuzes die mij weer lucht gaven

Op een gegeven moment voelde ik: zo wil ik niet verder. Ik moest keuzes maken. Niet om het geluid weg te krijgen, maar om het leven weer leefbaar te maken.

Ik merkte dat buiten zijn mij hielp. Daarom koos ik er heel bewust voor om met mijn gezin te gaan kamperen op een rustige camping. In de buitenlucht, omringd door leven. Stemmen in de verte. Vogels die zongen. De wind langs mijn gezicht. Regen die op het tentdoek tikte.

Die geluiden brachten me terug in het moment. Mijn aandacht verbreedde zich vanzelf, waardoor het geluid in mijn oren minder centraal werd.

Ook in huis maakte ik andere keuzes. In de avond liet ik geluid aanstaan als ik ging slapen: een radio, white noise of zachte muziek. ’s Ochtends stond de televisie aan tijdens het ontbijt. Niet om het geluid te maskeren of te onderdrukken, maar om mijn zenuwstelsel gerust te stellen. Om niet alleen te zijn met het geluid. Om de controle langzaam los te laten.

Sociale situaties en innerlijke strijd

Feestjes en sociale momenten vond ik lastig. Bij een uitnodiging begon het denken meteen: Hoe hard is de muziek? Hoe lang duurt het? Kan ik weg als het te veel wordt?

Soms werd die spanning zo groot dat ik me vooraf afmeldde. Met een excuus. Daar zat schaamte onder. Het gevoel dat ik moeilijk was. Dat ik me aanstelde.

Ik maakte keuzes die voor anderen soms onbegrijpelijk waren. Ik ging eerder naar huis. Ik vroeg of de muziek zachter mocht. Ik droeg sneller oordoppen.

Ja, misschien was ik soms te voorzichtig. En ja, ik wilde controle houden over iets dat zo ongrijpbaar voelde. Maar wat ik nodig had, was veiligheid.

Veiligheid veranderde alles

Wat ik heb geleerd, is dit: zolang ik me onveilig voelde, bleef mijn systeem in de alarmstand. En in die staat werd mijn tinnitus alleen maar sterker.

Door keuzes te maken die mij veiligheid gaven, begon er iets te verschuiven. Mijn lichaam ontspande. Mijn angst nam af. En daarmee verloor het geluid langzaam zijn grip.

Niet omdat het verdween, maar omdat ik stopte met controleren, luisteren en beoordelen. Het gevecht stopte.

Van strijd naar zachtheid

Verandering begon bij bewustwording. Wat ben ik eigenlijk aan het doen?

Stap er in gedachten eens bovenuit. Kijk naar jezelf alsof je naar een film kijkt. Wie heeft de hoofdrol? Jij? Of je tinnitus? Ben je aan het vechten? Of verlang je naar rust?

Na bewustwording mag er iets anders volgen: zachtheid. Geen oordeel. Geen straf. Het is oké hoe jij je nu voelt. Laat het er even zijn zoals het is. En misschien ontstaat er dan — al is het maar voor een moment — een lichte ontspanning.

Elk moment telt. Kleine stapjes vooruit, soms met een stap terug. En ook dat is oké.

Wat tinnitus mij uiteindelijk bracht

Achteraf zie ik dat tinnitus mij veel heeft geleerd. Het dwong mij om beter naar mezelf te luisteren. Om mijn grenzen serieus te nemen. Om nee te zeggen, ook als dat ongemakkelijk voelde. Het leerde mij dat zorgen voor mezelf geen egoïsme is, maar noodzaak. En dat ruimte om te groeien pas ontstaat wanneer je jezelf veiligheid gunt.

Praktijk Ik Luister

Vanuit deze weg — met vallen en opstaan — is Praktijk Ik Luister ontstaan. Een plek waar ik mensen begeleid die leven met tinnitus of andere klachten.

We kijken samen naar wat jouw lichaam nodig heeft om zich veilig te voelen. Welke keuzes jij mag maken. En hoe je stap voor stap weer vertrouwen kunt opbouwen in jezelf en in het leven met het geluid. Je hoeft het niet alleen te doen. En je hoeft niet te vechten tegen wat er is. Soms begint verandering met één keuze: luisteren naar jezelf.

Lees ook mijn blog over Tinnitus: rauw en rouw